Tin mới:   
Sách viết về Bác Hồ 20.10.2018 19:13
Sách viết về Bác Hồ của nhà văn Sơn Tùng
22.09.2011 16:27

Tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc về dân tộc và đất nước Việt Nam là gia tài không nhỏ cho chúng ta hôm nay cũng như các thế hệ mai sau. Viết về Hồ Chí Minh là mảng đề tài vô cùng cần thiết và quan trọng trong nền văn học Việt Nam, ở thế kỷ 20 vừa qua cũng như trong thế kỷ 21 này.

 

Có thể nói trong thế kỷ 20 nhiều người đã viết về đề tài này, nhưng rất ít người có thể thực sự đi sâu đến cùng. Đa số các cây bút chỉ viết về một vài kỷ niệm mà bản thân họ được biết, được nghe kể hoặc những lần may mắn được tiếp xúc với Người. Một số nhà văn có xây dựng hình tượng Hồ Chí Minh, nhưng cũng chỉ là một phần trong tác phẩm của họ để tạo không khí lịch sử, tinh thần thời đại, còn rất hiếm các nhà văn đưa hình tượng Hồ Chí Minh thành nhân vật trung tâm của tiểu thuyết, của một hệ thống nhiều tiểu thuyết. Có người có rất nhiều tư liệu về Hồ Chí Minh, nhưng lại không có nghề và không thể xây dựng được những hình tượng trọn vẹn về Người. Ngược lại có người có nghề thì lại không có được đủ những tư liệu hay và quý hiếm để viết. Ngoài tư liệu và khả năng nghề nghiệp ra, cái còn cần hơn là phải có những con người thật sự tâm huyết đến cùng với đề tài này. Trong mảng đề tài khó khăn ấy chúng ta ghi nhận một may mắn lớn với sự xuất hiện của nhà văn Sơn Tùng. Có thể nói cuộc đời ông như có duyên nghiệp tiền định gắn với mảng đề tài Hồ Chí Minh. Ông là người đầu tiên khai phá mảng đề tài khó khăn này một cách công phu nghiêm túc và có hệ thống.

Hồ Chí Minh là nhân vật trung tâm trong những sáng tạo văn chương của Sơn Tùng. Tư tưởng của Người là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn cho các dân tộc bị áp bức trên hành tinh này. Không chỉ thế Người đã góp phần quan trọng xây dựng nền văn hóa Việt Nam mới vừa hiện đại khoa học vừa mang đậm bản sắc dân tộc Việt Nam, đã khơi lên phong trào sâu rộng giữ gìn và bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt. Hồ Chí Minh bằng uy tín và bằng những hoạt động của mình đã là một trong những người Việt Nam đầu tiên đưa hình ảnh dân tộc Việt Nam ra với thế giới,  hình ảnh một dân tộc yêu hoà bình và cũng là một dân tộc quật khởi... Chân dung Người được ghi lại trong ký ức lịch sử. Sơn Tùng không chỉ là nhà sử học mà còn là một nhà văn. Ông vừa kể lại một cách trung trực cuộc đời Hồ Chí Minh vừa sáng tạo nên một hình tượng nghệ thuật theo quy luật của cái đẹp và sự sống. Ông đã làm một cuộc cách mạng trong tư duy. Bởi lẽ một thời vì quá yêu Người mà đã có không ít những điều cấm kỵ khi viết về lãnh tụ. Sơn Tùng là người đầu tiên viết về tình yêu của chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành và theo chúng tôi ông đã thực hiện đúng theo phương pháp hiện thực chủ nghĩa trong sáng tạo nghệ thuật, cho dù đó là một hiện thực xã hội chủ nghĩa còn rụt rè, chưa thỏa mãn được bạn đọc hôm nay, nhưng chính nó đã làm cho Búp sen xanh trở nên thực sự tươi trẻ để có thể sống lâu cùng thời gian. Thật ra đó là một chi tiết rất nhỏ, gần như thoáng qua ở cuối cuốn tiểu thuyết, nhưng ông đã phải đi tìm đến cội nguồn sự thật, đã phải lao động cật lực, đã phải chiến đấu, thậm chí trả giá cho sự sống của một chi tiết nghệ thuật. Trong chuyện này chúng ta lại phải ghi công đầu cho văn học thiếu nhi, cho Nhà xuất bản Kim Đồng, nơi tác phẩm này lần đầu tiên ra mắt bạn đọc. Xem ra Sơn Tùng đã thành danh đầu tiên với tư cách là một nhà văn viết cho thiếu nhi, người thành công nhất trong việc kể cho các em  nghe về vị lãnh tụ thiên tài này của dân tộc.

Hai tiểu thuyết chủ yếu của Sơn Tùng Bông sen vàngBúp sen xanh giúp chúng ta thấy được nhân cách và tư tưởng của Người từ thuở bé ở làng Sen, những năm ở Huế cùng cha và những năm tháng trước khi Người ra đi tìm đường cứu nước. Còn tiểu thuyết Trái tim quả đất lại ghi lại một cách sinh động hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh trong những năm Người sống và làm việc thời chống Pháp ở chiến khu Việt Bắc. Đây cũng là ba mảng cuộc đời Hồ Chí Minh mà Sơn Tùng có đầy đủ tư liệu và vốn liếng nhiều nhất để dựng tiểu thuyết. Trong mảng đề tài về thời thanh thiếu niên của Bác, Sơn Tùng có thế mạnh là người cùng quê, quen biết sâu và rộng với những người bà con thân thuộc từng biết rõ Người trong tuổi ấu thơ và thời thanh niên. Còn thời kỳ Bác trong kháng chiến chống Pháp thì Sơn Tùng lại là người quen biết nhiều với các vị lão thành Cách Mạng từng sống lâu năm gần gũi bên Người. Còn trong những mảng cuộc sống khác của Hồ Chí Minh, chưa đủ tư liệu để viết tiểu thuyết thì Sơn Tùng sáng tạo nên những truyện dài, hay các tập truyện ngắn nhằm phản ảnh các thời đoạn, các câu chuyện cụ thể trong cuộc đời Người như Hoa râm bụtNhớ nguồn. Ở những tác phẩm thuộc các đề tài khác như tiểu thuyết Lõm viết về đề tài chiến tranh chẳng hạn, tác giả cũng đã đưa vào rất sinh động và thành công chủ đề người dân miền Nam kính yêu Bác. Những trang vào loại hay nhất của tiểu thuyết này là những trang về Sài Gòn trong những ngày Bác mất. Đó là những trong ngát hương trầm đau thương. Hình ảnh giáo sư Bảo ngay giữa lòng địch dám dũng cảm đặt làm một bức tượng Bác Hồ và trân trọng đặt lên bàn thờ bên cạnh Đức phật Thích Ca và chúa Giêsu mà ông vốn tôn thờ. Đây là những chi tiết hay và xúc động nói lên tấm lòng của giới trí thức miền Nam trong vùng bị tạm chiếm đối với lãnh tụ kính yêu của dân tộc.

Chi tiết là cái hồn của văn chương. Đúng vậy, như câu chuyện thuở ấu thơ anh em Bác chơi trò đóng tuồng Đào Tấn, dùng nhựa ruối dán cánh hoa râm bụt đỏ lên mặt để thể hiện vai trung thần. Khi diễn xong cả mấy anh em bị ngứa sưng cả mặt. Mẹ bắt hết vào giường nằm để ăn roi. Lúc đó Bác là đứa em nhỏ nhất đã thưa với mẹ: Mẹ ơi, con được mẹ cho cầm hoa râm bụt chơi, mẹ nói hoa này hiền như bụt, hoa lòng mẹ thì con mới dám dán lên mặt, nào ngờ. Mẹ Bác phì cười: Hoa râm bụt hiền, nhưng nhựa cây ruối nó dữ, các con nhớ chưa và mẹ không đánh nữa. Những chi tiết kiểu này nhiều lắm trong tác phẩm của Sơn Tùng, và chính nó tạo nên cái hay, cái hồn cho văn chương của ông. Có một nhà tu hành sau khi đọc xong những tác phẩm của Sơn Tùng đã nhận xét rằng: Trong những tác phẩm của Sơn Tùng có tuệ tâm. Và theo chúng tôi chính nhờ “tuệ tâm” đó mà tác phẩm của ông không bị đẩy đến những cực đoan thường thấy ở không ít nhà sử học duy lý với một cái nhìn quá lạnh lùng, trần trụi, khách quan. Sơn Tùng, theo chúng tôi, là một nhà văn, nhưng ông lại có điểm giao thoa với lịch sử, và hơn ai hết ông hiểu rằng để thành công thì ngoài hiện thực khách quan ra còn cần có một trái tim biết yêu thương nhân loại và đó mới là sự thật chân chính nhất. Biết vậy nên Sơn Tùng đã để trái tim mình tự do đập hòa nhịp cùng trái tim của lãnh tụ trong trong tình yêu mênh mông này.

Tiểu thuyết và truyện của Sơn Tùng không ly kỳ lên gân. Ông viết giản dị chân phương như người kể lại cuộc sống với một trái tim phập phồng yêu thương. Cái điểm sáng xuyên suốt trong tình yêu của ông là hình tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây là hình tượng trung tâm, là nhân vật thời đại mà duyên trời đã trao gửi. Sơn Tùng còn là người say mê tư liệu. Dù thương tật, nhưng ông đã lặn lội khắp nơi để tìm kiếm tư liệu về Bác Hồ. Nếu biết ở đâu có được tư liệu thì bằng mọi giá ông phải đến bằng được. Với sự cần cù chịu khó đó nhà văn Sơn Tùng hiện được coi là một kho tư liệu Bác Hồ vào bậc nhất ở ta. Và ông cũng được coi là một chuyên gia trong mảng đề tài này. Trong tác phẩm của mình, nhiều khi ông cố ý để tư liệu ở dạng nguyên sơ và chính điều đó tạo nên sự quý hiếm và sức hấp dẫn của tác phẩm. Từ góc độ này mà nhìn thì tiểu thuyết của Sơn Tùng có nhiều yếu tố của tiểu thuyết tư liệu. Có thể nói tiểu thuyết thành công nhất của Sơn Tùng là tác phẩm Búp sen xanh. Đây là tác phẩm hoàn chỉnh nhất của ông viết về một giai đoạn đẹp nhất trong cuộc đời của Bác Hồ, lại được viết với một cảm hứng cao nhất của tác giả. Thêm nữa cái hay của câu chuyện còn ở chỗ nó hé mở một tình yêu vô cùng trong sáng và tươi tắn của một thiếu nữ vào lúc mà Người lên đường đi tìm đường cứu nước. Tình yêu này mang những mã nghĩa lớn hơn là tình yêu nam nữ thông thường. Chúng ta đều biết thân mẫu của Bác mất khi Người còn nhỏ và hình tượng một trái tim phụ nữ luôn ngóng theo và nhớ đến Người ở đây sẽ mang thêm hàm nghĩa biểu tượng như đất nước mong người về. Hình tượng người con gái Việt Nam đó đã góp phần làm tăng mỹ cảm cho bạn đọc, đồng thời nó còn là biểu tượng cho vẻ đẹp lý tưởng của tương lai, là hình tượng đất nước, là mục tiêu Người suốt đời phấn đấu. Hình tượng người phụ nữ ấy là có thật trong cuộc sống, nhưng cao hơn trong văn chương nó được thăng hoa để trở thành những yếu tố ảo mang tính biểu tượng thể hiện cái đẹp lý tưởng vô cùng cao quý của Người trên con đường vạn dặm đi tìm chân lý. Cái đích ở đây không nằm trên đường trường Bác đi, mà cái đích lại nằm ngay chính tại quê hương nơi Người xuất phát. Như vậy, rõ ràng đây là một triết lý và cũng là một ý tưởng thật sâu xa biết bao mà nhà văn Sơn Tùng gửi gắm vào tác phẩm. Sau này trong dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Người, tác giả đã triển khai ý tưởng này trong kịch bản phim Hẹn gặp lại Sài-Gòn. Một bộ phim đã tạo được tiếng vang tốt trong lòng đông đảo khán giả.

Trong Nhà văn hiện đại Sơn Tùng tâm sự: Tôi yêu thơ từ ngày còn thơ, yêu như mối tình đầu không thành đôi lứa trọn đời. Và với nhà văn Sơn Tùng, tôi lại một lần nữa nghiệm ra rằng các nhà văn có duyên nợ với thơ thường dễ thành công hơn trong đời văn. Bởi dù không còn làm thơ nữa, nhưng cái chất thơ và tình yêu thơ vẫn cứ vương vấn đâu đó trên những trang văn của họ, làm nên một diện mạo tâm hồn, tạo nên hương vị quyến rũ như duyên nợ của một mối tình xưa. Bước sang thế kỷ 21, nhà văn Sơn Tùng đã ở vào cái tuổi xưa nay hiếm mà sức viết vẫn còn, tuy không dồi dào, nhưng ông viết bằng nghị lực của mình. Chỉ điều đó thôi cũng đã thật đáng mừng biết bao. Những nhà văn viết về đề tài Bác Hồ còn chưa nhiều. Và những người viết chuyên về đề tài Bác Hồ như ông còn hiếm lắm. Sơn Tùng như một cây cao trên núi. Chúng ta đâu dám mong có được cả một rừng tùng, chỉ mong chí ít có được Ba cây chụm lại để nên hòn núi cao đã là mừng lắm rồi.

-----------------------

Nguồn Tập chí Nhà văn Việt Nam





Gửi qua YM

 Bản để in  Lưu dạng file  Gửi tin qua email


  Những bản tin khác:




 Học tập và làm theo lời Bác 

 Tìm kiếm 
Tìm trên trang Bác Hồ với Huế
Tìm bằng Google
 Tìm hiểu về Đảng - Chính phủ 

 Tìm hiểu về Bác Hồ 
 Lời dạy của Bác 
Câu nói nổi tiếng của Bác Hồ:

Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành.
Hồ Chí Minh.
 Huế xưa và nay 






 CA KHÚC VỀ BÁC HỒ 

 THƯ VIỆN VIDEO 

 Liên kết website 
 Thông tin liên hệ 
 Số lượt truy cập 
   Tổng lượt truy cập 737276
    Hiện tại có 1 khách
Trang chủ    ¤   Ý kiến của bạn    ¤   Liên hệ    ¤   Sơ đồ site    ¤   Tìm kiếm    ¤   Tải Files