Tin mới:   
Hình tượng Bác Hồ 18.06.2018 16:36
Hình tượng Bác Hồ trong thơ Chế Lan Viên
11.09.2011 14:40

Nhà thơ Chế Lan Viên dành nhiều không gian và thời gian trong đời thơ của mình để viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Cảm xúc thẩm mỹ cùng trí tuệ sắc sảo của Chế Lan Viên đã làm nổi bật hình tượng người chiến sĩ cách mạng, lãnh tụ thiên tài. Đồng thời, thơ Chế Lan Viên đã diễn đạt khá trọn vẹn lòng yêu kính của nhà thơ đối với anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa kiệt xuất thế giới - Hồ Chí Minh.

Thiên về triết luận, thơ Chế Lan Viên là sự đúc kết rất đặc sắc những phát hiện tài tình nhiều khía cạnh trong phẩm chất cao quý của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nhà thơ khẳng định vai trò quyết định vận mệnh đất nước, vận mệnh dân tộc của Bác Hồ: Mà hình đất nước hoặc còn hoặc mất/ Sắc vàng nghìn xưa, sắc đỏ tương lai/ Thế đi đứng của toàn dân tộc/ Một cách vinh hoa cho hai mươi lăm triệu con người… Hình tượng Bác Hồ trong thơ Chế Lan Viên được khắc họa với nhiều góc độ, từ tinh thần yêu nước, bước phát triển tư tưởng, đường lối cách mạng và tâm hồn nhân ái mênh mông của Người. Từ người thanh niên Việt Nam yêu nước thương nòi bôn ba “Hỏi khắp bóng cờ châu Mỹ, châu Phi/ Những đất tự do, những trời nô lệ” để thấy con đường cách mạng đang tìm đi, Bác đã sống “đời bồi tàu lênh đênh theo sóng bể” trước khi ý thức được rằng “đường đến với Lênin là đường về Tổ quốc”.

Dựa trên những sự kiện trong cuộc đời hoạt động của Bác Hồ, nhà thơ sử dụng sự xen kẽ những khách thể đối lập và hài hòa, hiện thực và ước mơ khi viết về Người: Nở trắng hoa kim anh trên biên giới Bác về/ Xa nước ba mươi năm, một câu Kiều Người vẫn nhớ/ Mái tóc đã phai màu quá nửa/ Lòng son ngời như buổi mới ra đi. Cảm xúc thẩm mỹ rất tinh tế, nhà thơ nhìn lại cuộc đời mình và số phận của dân tộc trong mỗi lần viết về Bác với sức truyền cảm và niềm xúc động mạnh mẽ: Người đánh thức hồn dân tộc đã về kia! Ta nghe bừng tỉnh dậy/... Người đánh thức tương lai đã về kia! Bác hôn lên hòn đất/ Nghe trong tay trở dậy những thành đồng/ Nghe thay đổi cả vóc hình Tổ quốc/...

Tư duy phân tích khúc chiết của Chế Lan Viên gợi lên hình ảnh Bác Hồ là người thủy thủ vượt xong những trùng dương sóng bạc ngất trời, là người thợ ảnh của loài người cùng khổ/ không nỡ chụp con người trong những dáng cô đơn, là người chiến sĩ từng xông pha từ bão tuyết châu Âu đến tù ngục phương Đông với một chân lý hồng, một ngọn cờ hồng làm sức mạnh, là nhà thơ từng để lại cho đời/ những tứ tuyệt có trăng vàng soi tỏ, là nhà hiền triết hiểu chỗ đến, chỗ đi sự vật, là Người trồng cây suốt một đời trồng và Người cũng là vị tướng Hồ Chí Minh/ lòng yêu đời là một thanh kiếm sắc. Nhà thơ đã đúc kết: Bác nằm kia như một sự kết tinh/ Trăm cuộc sống. Cuộc sống nào cũng đẹp/ Bác nằm đấy như cái gì nối tiếp/ Giữa núi sông với núi sông, con người lại con người. Để đạt tới một ý niệm toàn vẹn như vậy về Bác Hồ, nhà thơ đã đi từ nhận thức: Dân tộc rét chưa che Người đủ ấm/ Hang đá này Bác đắp chiếc chăn sui/... Bắt con ốc khe, chặt nõn chuối ngàn/ Đây bát cơm ngô qua ngày bệnh yếu/ Bác chia cùng dân tộc giữa lầm than/... Những đêm ấy Bác thức cùng ngọn lửa/ Thảo từng trang sử lớn cho đời.


Biểu hiện sáng rõ nhất trong thơ Chế Lan Viên về những khía cạnh cao quý của Bác chính ở nội dung của mỗi bài thơ mang nhiều tầng ý nghĩa tạo nên sự đồng điệu kỳ diệu trước một hình tượng lớn lao. Niềm xúc động trước những giá trị của các quan hệ giữa Hồ Chủ tịch và con đường cách mạng, với nhân dân và tình thương chứa đựng trong những tứ thơ giàu sức gợi. Bác Hồ là khí hậu thanh cao, ngọn lửa tuyệt vời. Con đường cách mạng của Người là Mác - Lênin cùng với Hùng Vương đã làm nên sự thống nhất hình của Đảng lồng trong hình của Nước vì mục đích Giặc nước đuổi xong rồi. Trời xanh thành tiếng hát/... Nước Việt Nam nghìn năm Đinh, Lý, Trần, Lê/ Thành nước Việt nhân dân trong mát suối/ Mái rạ nghìn năm hồng thay sắc ngói/ Những đời thường cũng có bóng hoa che. Với nhân dân, Người thương tiếng rao bánh đêm khuya con trẻ/ Thương người Mán trên non cao sương buốt đêm dày/ Thương hè đến, phố phường chật chội/ Dân còn phải ra ngủ hè lắm muỗi/ Thương người mẹ đông con gánh nước đi xa, qua cả cánh đồng/ Về đến nơi, nước còn lại nửa thùng/ Thương cảnh thiếu bánh tét, bánh chưng trên bàn thờ Tết đến/ Thương bàn tay thương binh không mọc lại rồi... Và, nhà thơ nhấn mạnh tình cảm của Người với đồng bào miền Nam:Mười bốn triệu nhân dân miền Nam, Bác thương không sót một người nào/ Ai gian khổ nhất thì Người thương mến nhất.

Thơ Chế Lan Viên trở thành tiếng nói và tình cảm chung của người Việt Nam và bạn bè khắp năm châu khi nhắc đến phong cách giản dị của Hồ Chủ tịch: Người chẳng có gì riêng/ Dép một đôi, áo quần vài bộ/... Người sống trong một ngôi nhà gỗ/ Không chạm trổ rắn rồng hoa lá/ Bữa ăn đạm bạc cá kho với lại dưa cà/ Rau trong vườn Người đã tăng gia/ Cái quạt mát làm bằng lá cọ. Có một phát hiện khá thú vị khác về sự giản dị và khiêm tốn của Hồ Chủ tịch khi nhà thơ đọc văn Người: Bác viết cho người mù chữ nghe và hiểu được/ Không có gì quý hơn tự do, độc lập/ Bác muốn nhân dân cầm trên tay không nặng lắm tuổi tên Người/ Người ký X.Y.Z, C.B như nhân dân ký Lúa, Xoài. Những phẩm chất cao quý ấy của Bác Hồ đã hội tụ thành nguồn ánh sáng từ buổi đầu cách mạng đến lúc hóa thành bất tử: Xưa Bác về, một bộ áo quần nâu/ Nay giản dị ra đi màu sắc trắng/ Ngọn suối của một đời trong sáng/ Nay kết tinh thành khối thủy tinh trong. Là đóa hoa sen mặt đất tỏa hương trời/ Hương nhân ái thấm vào hồn ta mãi...

Từ lâu Người hóa tinh thần, Người hóa non sông/ Bác vĩnh cửu muôn đời không thể mất là ý niệm đẹp nhất trong thơ Chế Lan Viên về con người đã mở non sông, đã mở tâm hồn Việt Nam trong thời đại mới. Biết ơn và kính yêu lãnh tụ vô hạn, thơ Chế Lan Viên chính là một bằng chứng, một tấm lòng, một trí tuệ đã được thi ca lựa chọn để ca ngợi Chủ tịch Hồ Chí Minh, con người kết tinh những giá trị tinh thần của nhân dân Việt Nam suốt bốn nghìn năm lịch sử và đỉnh cao tư tưởng của loài người tiến bộ. Là chân lý, Bác chẳng nói nhiều hơn chân lý/ Cả nước nghe khi, im lặng, Bác cười/ Chẳng phải lật sách nào ra tìm hiểu Bác/ Bác sống trong ta, Bác sống giữa đời…

----------------

Theo "Hình tượng Hồ Chí Minh trong thơ Chế Lan Viên" - NGUYẾN BỘI NHIÊN






Gửi qua YM

 Bản để in  Lưu dạng file  Gửi tin qua email


  Những bản tin khác:




 Học tập và làm theo lời Bác 

 Tìm kiếm 
Tìm trên trang Bác Hồ với Huế
Tìm bằng Google
 Tìm hiểu về Đảng - Chính phủ 

 Tìm hiểu về Bác Hồ 
 Lời dạy của Bác 
Câu nói nổi tiếng của Bác Hồ:

Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành.
Hồ Chí Minh.
 Huế xưa và nay 






 CA KHÚC VỀ BÁC HỒ 

 THƯ VIỆN VIDEO 

 Liên kết website 
 Thông tin liên hệ 
 Số lượt truy cập 
   Tổng lượt truy cập 672049
    Hiện tại có 1 khách
Trang chủ    ¤   Ý kiến của bạn    ¤   Liên hệ    ¤   Sơ đồ site    ¤   Tìm kiếm    ¤   Tải Files