Tin mới:   
Hình tượng Bác Hồ 14.08.2018 13:28
Hình tượng Bác Hồ trong nghệ thuật tạo hình Việt Nam
10.09.2011 11:02

Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Việt Nam, người anh hùng dân tộc, nhà tư tưởng và nhà văn hóa kiệt xuất, danh nhân văn hoá thế giới. Sinh thời Người luôn gần gũi với dân, chăm lo cho đời sống của nhân dân, dâng hiến cả cuộc đời mình cho dân tộc, vì vậy nhân dân ta gọi Người là “Bác Hồ” với tấm lòng kính yêu vô hạn.

Hình tượng của Người đã tạo nguồn cảm hứng sáng tạo lớn cho các văn nghệ sĩ, trở thành một đề tài lớn, tâm huyết trong nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật.

Tượng đài Bác Hồ ở UBND thành phố Hồ Chí Minh

Hơn nửa thế kỉ qua, hàng ngàn tác phẩm mỹ thuật của Việt Nam đã khái quát cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh như một cuốn sử bằng nghệ thuật tạo hình: từ khi Người còn nhỏ, tuổi thanh niên ra đi tìm đường cứu nước, hoạt động cách mạng ở nước ngoài, rồi trở về Tổ quốc lãnh đạo nhân dân giành thắng lợi trong cuộc Cách mạng tháng Tám 1945, đến hình ảnh của Người trong cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh thống nhất nước nhà. Ở tất cả các tác phẩm đều hiện lên một hình ảnh Bác Hồ gần gũi thân thương, vị lãnh tụ vĩ đại nhưng hết sức khiêm nhường và giản dị, một hình ảnh luôn xúc động lòng người.

Sau ngày được Bác cho vào Bắc Bộ phủ vẽ và nặn tượng, hoạ sỹ Tô Ngọc Vân đã có bức tranh sơn dầu Bác Hồ làm việc ở Bắc Bộ phủ, hoạ sỹ Nguyễn Đỗ Cung có chân dung Bác vẽ bằng sơn dầu và nhà điêu khắc Nguyễn Thị Kim hoàn tất bức tượng chân dung bán thân của Bác. Trong kháng chiến, hoạ sĩ Tô Ngọc Vân đã sáng tác bức tranh khắc gỗ Bác Hồ ở Bắc Bộ phủ, nhà điêu khắc Nguyễn Thị Kim tiếp tục sáng tác những tác phẩm khác như bức đắp nổi chân dung Bác Hồ năm 1952, bức tượng Bác ngồi làm việc năm 1960 và Bác Hồ năm 1930 (được sáng tác năm 1970, 1971). Hoạ sĩ Nguyễn Đỗ Cung sau này đã sáng tác bức tranh sơn dầu Chân dung Bác Hồ năm 1965 và tác phẩm Bác Hồ thăm nhà máy xe lửa Gia Lâm.


Trong thời kỳ đầu cách mạng, nhiều hoạ sĩ và nhà điêu khắc đã vẽ, nặn tượng chân dung Bác. Ngày nay chúng ta còn được chiêm ngưỡng bức tượng Chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh bằng đồng của nhà điêu khắc Vũ Cao Đàm tặng Bảo tàng Hồ Chí Minh. Đó là bức tượng nặn trực tiếp Bác Hồ khi Bác sang dự Hội nghị Phôngtennơblô tại Pháp và đến thăm nhà hoạ sĩ Vũ Cao Đàm. Trong triển lãm tranh Tết ngày đầu độc lập, hoạ sĩ Lương Xuân Nhị đã có tác phẩm Hồ Chủ tịch với phong cách tranh dân gian, hình ảnh Cụ Hồ được thay cho hình ông Phúc trong bộ Phúc - Lộc - Thọ, tay cầm hình nước Việt Nam có chồi mọc những mầm non xanh tốt, các em nhỏ thì cầm lá quốc kỳ và dâng hoa, xúm xít, quyến luyến. Nhà điêu khắc Nguyễn Thị Kim vẽ Hồ Chủ tịch cầm bình tưới những bông hoa tự do - hạnh phúc - chiến đấu. Hoạ sĩ Nguyễn Sáng thể hiện hình ảnh Bác Hồ qua bộ tem được phát hành đầu tiên năm 1946. Ở Nam Bộ, hoạ sĩ Huỳnh Văn Gấm có bức Cụ Hồ Chí Minh bằng bột mầu năm 1947. Tại chiến trường khu 8, ngày 2 tháng 9 năm 1947, sau khi dự lễ kỷ niệm ngày độc lập ở Đồng Tháp Mười, hoạ sĩ Diệp Minh Châu đã trích máu ở cánh tay để vẽ lên lụa bức tranh Bác Hồ với thiếu nhi Trung - Nam - Bắc. Bức tranh đã được đoàn đại biểu Nam Bộ đưa ra Việt Bắc kính tặng Bác kèm theo bức thư của hoạ sĩ. Toàn văn bức thư như sau:

Kính gửi Cha già Hồ Chí Minh

Kính Cha, từ hai năm nay, tin Cha, vâng theo tiếng gọi của Cha, con đã đưa nghệ thuật của con nhảy vào hàng ngũ Vệ quốc đoàn khu VIII. Cách mạng tháng Tám mà Cha già lãnh đạo đã giải phóng cho nghệ thuật của con. Hôm nay trong cảnh vĩ đại của ngày lễ độc lập chưa từng có ở Nam Bộ, sau khi nghe lời “Tuyên ngôn độc lập” của Cha, lời kêu gọi thống thiết, hùng mạnh của Cha và lời ca Hồ Chí Minh muôn năm của đoàn thiếu sinh quân Nam Bộ, con đã cảm xúc vô cùng và vừa khóc, vừa cắt lấy dòng máu trong cánh tay niên thiếu của con để vẽ hình Cha và hình ba em nhỏ Trung, Nam, Bắc đang xúm đầu lại dưới chòm râu của Cha, trên nền lụa mà quân đội ta đánh tan quân địch, đã chiếm lấy ở trận Giồng Dừa vào tháng 4/1947.

Thấy máu con chảy, mọi người hoảng hốt băng bó, lo ngại, con trả lời “máu con là máu của Cha truyền cho, máu của con là máu của dân tộc, con có dám làm gì hao phí máu con đâu! Tất cả thân con, đời con là của Cha rồi.

Con trân trọng gửi bức hoạ bằng máu của con đây lên Cha già để tỏ lòng  biết ơn Cha đã giải phóng cho nghệ thuật của con, để tạo cho thể xác và linh hồn con thành lợi khí đấu tranh cho cuộc cách mạng giải phóng dân tộc.

Kính chào Cha.

Khu 8, 2/9/1947

Năm 1951 hoạ sĩ Diệp Minh Châu được ra Việt Bắc nhân dịp Đại hội lần thứ II của Đảng. Ông được gặp Bác Hồ và theo nguyện vọng của ông, Bác Hồ đã cho ông được đến ở bên Người để thoả lòng mong mỏi: “… được vẽ Bác thật nhiều, để sau này cháu mang về miền Nam cho đồng bào được thấy chân dung Bác”. Cùng với nhiều ký hoạ, là bức tranh sơn dầu vẽ nhà Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc. Sau này, khi đi học điêu khắc ở nước ngoài về, nhà điêu khắc Diệp Minh Châu đã dành nhiều thời gian, công sức để sáng tác về đề tài Bác Hồ mà tiêu biểu là bức tượng đồng Bác Hồ với thiếu nhi đặt tại Quảng trường Uỷ ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh, tượng chân dung Bác Hồ bằng đá có kích thước lớn…

Cũng trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, Bác Hồ đã dành cho các hoạ sĩ Phan Kế An, Dương Bích Liên niềm vinh dự được ở bên Bác để vẽ khi Bác đang làm việc tại chiến khu Việt Bắc. Hai hoạ sĩ nói trên đã vẽ nhiều ký hoạ về Bác Hồ, và sau này đã sáng tác những bức tranh về đề tài Chủ tịch Hồ Chí Minh xuất sắc như Hồ Chủ tịch ở Việt Bắc của Phan Kế An, Bác Hồ đi công tác ở Việt Bắc của Dương Bích Liên…

Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, các hoạ sĩ đã thể hiện hình ảnh Bác Hồ qua tranh cổ động, tem, báo chí, tiền, ngân phiếu, và được phổ biến rộng rãi. Nhiều tác phẩm trong số đó đã được lưu truyền trong vùng địch tạm chiếm như những kỷ vật vô giá của tấm lòng người dân đối với vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc.

 Tượng đài Bác Hồ ở Nghệ An

Các nghệ sĩ tạo hình trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ  đã nhiều lần được gặp Bác Hồ khi Bác đi công tác, đi thăm nhà máy, các đơn vị quân đội, đến với nông dân, học sinh, gặp gỡ các anh hùng chiến sĩ thi đua, thăm xưởng phim, dự các hội nghị, thăm các triển lãm mỹ thuật… và bằng tiếp xúc với các tư liệu phim, ảnh, những hình ảnh của Người đã tạo nên cảm xúc mãnh liệt cho các hoạ sĩ để hình thành những tác phẩm hội hoạ xuất sắc với các chất liệu sơn mài, sơn dầu, lụa, bột màu, thuốc nước như: Bác Hồ bên suối Lênin của Trần Văn Cẩn; Bác Hồ trồng cây với thiếu nhi của Hoàng Tích Chù; Bác Hồ đi công tác của Trần Đình Thọ; Những lời dạy bảo và Bác Hồ thăm triển lãm mỹ thuật của Mai Văn Hiến; Nguyễn Ái Quốc thời kỳ ở Pháp của Trịnh Phòng; Nguyễn Ái Quốc đến Pêtrôgơrát 6/1923 của Hồ Thọ; Nghe lời Bác dạy của Vương Trình; Bác Hồ đến trận địa pháo của Huy Toàn; Bác Hồ thăm bộ đội của Nguyễn Cao Thương; Nắm đất quê hương và Dừng chân bên suối của Phạm Công Thành; Bác Hồ với dũng sĩ miền Nam của Quang Thọ; Ông Ké cách mạng của Nguyễn Thế Vỵ; Bác Hồ của Văn Đa; Bác Hồ đi công tác của Nguyễn Thụ; Bác Hồ thăm lớp vỡ lòng của Đỗ Hữu Huề; Bác Hồ ở Việt Bắc của Giang Tô; Học chữ Bác Hồ của Trần Hữu Chất; Bác Hồ thăm nhà máy xe lửa Gia Lâm của Phạm Lung; Rời lều cỏ Bác tiếp tục hành quân của Trọng Kiệm; Bác Hồ với Tây Nguyên của Xu Man; Bác Hồ làm thơ của Đoàn Văn Nguyên; Bác Hồ làm việc ở Pắc Bó của Trịnh Phòng; Trên đỉnh non cao của Phạm Thanh Tâm; Bác Hồ thăm thương bệnh binh của Trần Tê.

Trong lĩnh vực đồ hoạ, hình tượng Bác Hồ được các nghệ sĩ thể hiện qua nhiều tác phẩm trên tranh khắc. Có thể kể tới các tác phẩm: Hồ Chủ tịch cùng các em nhi đồng của Tô Ngọc Vân; Thổ, Nùng, Mán, Kinh đoàn kết đuổi giặc Pháp của Trần Văn Cẩn; Bác Hồ làm việc ở Việt Bắc của Nguyễn Văn Tỵ; Bác Hồ với thiếu nhi của Sỹ Ngọc; Bác Hồ với nông dân của Phạm Văn Đôn; Ba Đình ngày 2/9/1945 của Trịnh Thiệp; Ý Bác lòng dân của Trần Nguyên Đán; Bác Hồ đi công tác của Nguyễn Nghĩa Duyện; Bác Hồ với các thầy thuốc của Trọng Cát…

Các họa sĩ hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam trong cả nước thường xuyên sáng tác tranh cổ động với hình tượng Bác Hồ nhân dịp các Đại hội Đảng toàn quốc, bầu cử Quốc hội, kỷ niệm thành lập nước, kỷ niệm ngày sinh của Bác, các đại hội của các đoàn thể chính trị - xã hội do Cục Thông tin cơ sở - Bộ Văn hoá - Thông tin tổ chức trong nhiều năm. Hội Mỹ thuật Việt Nam đã tổ chức nhiều đợt sáng tác tranh cổ động về Bác Hồ và tổ chức triển lãm, như triển lãm tranh cổ động chào mừng kỷ niệm 115 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2005) với 49 tác phẩm của 42 tác giả tại Bảo tàng Cách mạng Việt Nam. Toàn bộ số tranh này đã được Hội Mỹ thuật Việt Nam tặng Bảo tàng Cách mạng Việt Nam để lưu giữ và trình bày.

Tháng 4 năm 2008, hưởng ứng cuộc vận động sáng tác, biểu diễn, quảng bá các tác phẩm văn học - nghệ thuật, báo chí về chủ đề “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” và kỷ niệm 60 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi “Thi đua ái quốc” (11/6/1948 - 11/6/2008) của Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch, Hội Mỹ thuật Việt Nam đã tổ chức trại sáng tác và trưng bày các tác phẩm nhân dịp kỷ niệm 118 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Nhà triển lãm mỹ thuật 16 Ngô Quyền, Hà Nội với 38 tác phẩm của 36 tác giả chọn lọc từ 62 tác phẩm của 41 tác giả tham dự trại thuộc các tỉnh thành: Hà Nội, Hải Dương, Hoà Bình, Ninh Bình… Qua hai triển lãm, có nhiều tác giả chuyên vẽ tranh cổ động với nhiều tác phẩm tốt như: Lê Huy Toàn, Huỳnh Văn Thuận, Phạm Lung, Lê Lam, Lê Huy Tiếp, Mai Văn Hiến, Trần Gia Bích, Nguyễn Tiến Cảnh, Ngô Mạnh Lân, Đỗ Mạnh Cương, Nguyễn Thủy Liên, Trần Mai, Nguyễn Duy Lẫm, Vũ Huyên, Trần Mộng Huần, Nguyễn Phúc Khôi, Lương Xuân Hiệp, Vũ Kim Liên, Trần Thế Vinh, Nguyễn Công Quang, Trịnh Bá Quát, Lê Kim Oanh, Hà Huy Chương…

Bác Hồ với Bác Tôn

Hình tượng Bác Hồ đã được các hoạ sĩ trân trọng thể hiện trên tranh cổ động với nhiều tác phẩm đi vào lòng người, cổ vũ quân dân cả nước chiến thắng giặc Mỹ xâm lược và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Có thể kể tới các tác phẩm xuất sắc như: Sống chiến đấu, lao động, học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại của Huỳnh Văn Gấm; Bác vẫn cùng chúng cháu hành quân của Huy Oánh, Nguyễn Thụ; Đời đời nhớ ơn Bác Hồ của Quang Phòng; Kỷ niệm ngày sinh Bác Hồ của Nguyễn Bích; Sáu mươi năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam của Trần Mai; Đời đời nhớ ơn Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại của Nguyễn Viết Quang; Độc lập, thống nhất, hoà bình, hạnh phúc của Trần Từ Thành; Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng của Trần Khánh Chương…

 Trong nghệ thuật điêu khắc, hình tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh được thể hiện trong các tác phẩm tượng tròn và tượng đài. Có thể kể tới các tác phẩm chân dung Bác Hồ của các nhà điêu khắc Nguyễn Thị Kim, Vũ Cao Đàm, Trần Văn Lắm, Diệp Minh Châu, Minh Đỉnh, Dương Đăng Cẩn… Nhiều tượng đài Bác Hồ đã được xây dựng, ngay trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, như tượng Bác Hồ bằng chất liệu ximăng đặt tại Ninh Giang (Hải Dương), đảo Cô Tô (Hải Phòng) của nhà điêu khắc Nguyễn Phước Sanh (sau này được chuyển chất liệu đá)… Từ sau ngày đất nước thống nhất, tượng đài Bác Hồ đã được dựng ở nhiều nơi bằng chất liệu bền vững như đồng, đá granit với kích thước lớn, có tác phẩm cao tới 14m. Có thể kể tới các tác phẩm chất liệu đồng như Bác Hồ với thiếu nhi của Diệp Minh Châu đặt tại thành phố Hồ Chí Minh; Chủ tịch Hồ Chí Minh với nhân dân Hà Tĩnh của Phạm Sinh; Nguyễn Tất Thành đặt tại trường Quốc học Huế, thành phố Huế của Vương Học Báo; Bác Hồ với thiếu nhi các dân tộc của Tạ Quang Bạo đặt tại Buôn Ma Thuột. Các tác phẩm chất liệu đá hoa cương, đá cẩm thạch, có thể kể tới: Bác Hồ đặt tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh của Dương Nguyên Phước; Bác Hồ đặt tại Nghệ An của Đỗ Như Cẩn; Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt tại Cao Bằng của Minh Đỉnh; Bác Hồ với nhân dân Hà Giang của Nguyễn Phú Cường đặt tại tỉnh Hà Giang…

Có thể thấy trong số hàng ngàn tác phẩm mĩ thuật về Bác Hồ, các tác phẩm tiêu biểu kể trên đã thể hiện phong phú hình tượng của Người trong quá trình hoạt động cách mạng, đặc biệt là Bác Hồ với lực lượng vũ trang nhân dân, với công nhân, nông dân, trí thức, với các cháu thiếu nhi… Hình tượng Bác Hồ trong các tác phẩm luôn thể hiện lòng nhân ái, đức giản dị, khiêm tốn, gần gũi với nhân dân, là hình tượng mẫu mực của vị lãnh tụ kính yêu.

Hình tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã và sẽ mãi mãi sống trong lòng dân tộc, trong trái tim của các nghệ sĩ nhiều thế hệ, luôn là đề tài tâm huyết trong sáng tác của các hoạ sĩ và nhà điêu khắc Việt Nam cũng như của nhiều nghệ sĩ tạo hình quốc tế.



TRẦN KHÁNH CHƯƠNG



Gửi qua YM

 Bản để in  Lưu dạng file  Gửi tin qua email


  Những bản tin khác:




 Học tập và làm theo lời Bác 

 Tiêu điểm 
 Tìm kiếm 
Tìm trên trang Bác Hồ với Huế
Tìm bằng Google
 Tìm hiểu về Đảng - Chính phủ 

 Tìm hiểu về Bác Hồ 
 Lời dạy của Bác 
Câu nói nổi tiếng của Bác Hồ:

Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một; sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lý ấy không bao giờ thay đổi.
Hồ Chí Minh.
 Huế xưa và nay 






 CA KHÚC VỀ BÁC HỒ 

 THƯ VIỆN VIDEO 

 Liên kết website 
 Thông tin liên hệ 
 Số lượt truy cập 
   Tổng lượt truy cập 706245
    Hiện tại có 1 khách
Trang chủ    ¤   Ý kiến của bạn    ¤   Liên hệ    ¤   Sơ đồ site    ¤   Tìm kiếm    ¤   Tải Files